Live radio: klik op het speakertje om te starten of te stoppen, met het schuifje stel je het volume in.

← Geschiedenis van de radio in Nederland

Veronica: de zeezender die Hilversum wakker schudde

Radio Veronica: van zeezender naar legaal naar commercieel

Radio Veronica begon in 1960 als piratenzender op een omgebouwd lichtschip, werd na een lange juridische strijd een omroep binnen het publieke bestel, groeide uit tot de grootste omroep van Nederland en koos in 1995 voor de commercie. Hier staat het hele Veronica-verhaal: de zeezender, de Veronica Omroep Organisatie, de commerciële jaren, een tijdlijn, de dj’s Alfred Lagarde, Jeroen van Inkel en Adam Curry, en wie er uiteindelijk bij Radio 2 terechtkwam.

Het zendschip Norderney van Radio Veronica op zee, 31 augustus 1974 — Het zendschip Norderney van Radio Veronica op de dag van de laatste zeeuitzending, 31 augustus 1974. Foto: Hans Peters voor Anefo (1974), CC0 via Wikimedia Commons (verkleind).

Radio Veronica als zeezender (1960-1974)

Willem van Kooten, alias Joost den Draaijer, in 1968 — Willem van Kooten (Joost den Draaijer) in 1968. Foto: Jack de Nijs voor Anefo (1968), CC0 via Wikimedia Commons (verkleind).

Het begon, zoals veel goede dingen in Nederland, met handelaren die iets wilden verkopen. Radio mocht geen reclame maken, dus ging Radio Veronica er gewoon buiten liggen: op een omgebouwd lichtschip, net buiten de territoriale wateren. Initiatiefnemers waren onder meer de gebroeders Verweij, die een bedrijf in centrale verwarming hadden. Wie dacht dat influencers een uitvinding van deze eeuw waren, vergist zich: een zeezender met permanent cv-reclame was zijn tijd ver vooruit.

Muzikaal was het een aardverschuiving. Toen Willem van Kooten (alias Joost den Draaijer, die later een eigen platenlabel zou oprichten) de leiding nam, kreeg Nederland jingles, een wekelijkse hitparade en dj’s die konden praten zonder te klinken als een doktersrecept. Veronica werd enorm populair bij de jeugd, met drive-inshows die door Hilversum en de discotheken werden nagebootst. Hilversum keek mee en nam over wat werkte.

En toen kwam de overheid, die na jaren wegkijken de antipiratenwet afkondigde. Op 31 augustus 1974 sloot Veronica af met het Wilhelmus. Wie Veronica wilde blijven horen, moest voortaan op de wal wachten.

De gestrande Norderney van Radio Veronica bij Scheveningen, april 1973 — De Norderney, gestrand bij Scheveningen, april 1973. Duizenden luisteraars kwamen kijken. Foto: Cees van der Niet (1973), CC BY-SA 2.5 via Wikimedia Commons (verkleind).

De Veronica Omroep Organisatie (1975-1995): de gouden jaren

Dat wachten duurde niet lang. In 1973 had Veronica al een vangnet gebouwd, de Veronica Omroep Organisatie, met donateurs die voor één gulden “Luistervis” werden. Minister Van Doorn zei eerst nee, de Raad van State zei daarna ja, en zo veranderde de piraat in een omroepvereniging met een eigen ledenpas. Het kon haast niet anders dan dat de eerste uitzending als publieke omroep op het klassieke Hilversum 4 plaatsvond, geopend door André van Duin als Simon Somber.

En toen ging het keihard. Veronica werd de omroep van de jeugd, met een eigen televisiezender, een ledenblad van meer dan een miljoen exemplaren en op de radio dj’s als Lex Harding, Erik de Zwart, Rob Stenders, Gijs Staverman, Alfred Lagarde, Jeroen van Inkel en Adam Curry. In 1987 telde de omroep 877.000 leden en haalde daarmee de AVRO in. In de zomer van 1992 waren het er 1.250.000: de grootste omroep van Nederland, met een zeezender als stamboom. Op de vrijdagavond luisterden 700.000 mensen naar Curry en Van Inkel. Daar kunnen veel zenders van nu alleen maar van dromen.

Het mooie is dat Veronica in deze jaren een legale omroep was met een gigantische achterban. Het minder mooie: volgens Wikipedia bleek in 1990 dat de omroep miljoenen had gestoken in de illegale financiering van RTL 4, en in 1993 verloor Veronica een beroep. Wie een eigen omroephuis wil bouwen met andermans bakstenen, moet er niet over klagen als iemand de verhuiswagen stuurt.

Het commerciële Veronica (1995 tot nu)

Op 1 september 1995 verliet Veronica het publieke bestel voor een commercieel avontuur, met Hitradio Veronica, Veronica Nieuwsradio, Kink FM en een plek in de Holland Media Groep. Op de radio was dat het begin van een lange zoektocht, waarin formats en eigenaren wisselden. Het “minder succesvolle” gedeelte van deze geschiedenis is een kwestie van mening en dus mijn lezing: de cijfers (877.000 leden in 1987, 1.250.000 in 1992) zijn feiten, de rest is een persoonlijke interpretatie van iemand die op de wal is blijven wachten.

Wat vaststaat: in 1997 nam BNN de plek van Veronica in het publieke bestel over, in 2001 stapte de vereniging uit de Holland Media Groep en volgens Wikipedia belandde ze daarna “aan de rand van de afgrond”. In 2003 werd de merknaam in licentie gegeven aan de oldieszender van Sky Radio en aan een televisiezender van SBS. De naam bleef, de omroep ging. Op Radio Veronica klonken daarna nog veel bekende stemmen, van Giel Beelen tot Rob Stenders, en sinds 2024 ook Wouter van der Goes en Frank van ’t Hof. Of dat nostalgie is of strategie, mag u zelf beslissen.

Tijdlijn: de hoogtepunten van Radio Veronica

Een scheepsjournaal van de belangrijkste momenten, van de oprichting in 1959 tot de reünie aan boord van de Norderney in 2024.

Op zee 1959-1974
15 oktober 1959
In Hotel Krasnapolsky in Amsterdam richten handelaren een “verbond van vrije radiohandelaren” op. Ze willen via de radio reclame maken voor welvaartsproducten, maar het Nederlandse omroepbestel staat dat niet toe. De oplossing is even simpel als brutaal: dan zenden we toch gewoon van buiten de Nederlandse wateren uit.
18 april 1960
De eerste testuitzending van Radio Veronica, tot op de dag van vandaag de officiële verjaardag. De naam VRON (Vrije Radio Omroep Nederland) werd verward met de zendamateurs van de VERON, dus werd het Veronica, naar het gedicht “Het schaap Veronica” van Annie M.G. Schmidt. Een gedicht over een schaap dat de wereld zou veroveren: niemand heeft ooit een betere merknaam bedacht.
17 mei 1960
De reguliere uitzendingen beginnen vanaf het voormalige lichtschip Borkum Riff, op 192 meter (1562 kHz).
1964
Willem van Kooten (alias Joost den Draaijer) wordt op zijn 23e programmaleider en bedenkt een losse, Amerikaanse radiostijl met jingles en nieuwe woorden als “met stip”, “gouwe ouwe” en “alarmschijf”. Hilversum draaide popmuziek tot dan toe in homeopathische doses.
2 januari 1965
De eerste wekelijkse hitparade, al snel de Veronica Top 40, later de Nederlandse Top 40. In november 1964 had de Norderney al de Borkum Riff vervangen als zendschip.
15 mei 1971
Op de Mebo II, het schip van concurrent Radio Noordzee, gaat een bom af, geplaatst door duikers die daar volgens Wikipedia 25.000 gulden voor kregen. Ze worden nog dezelfde nacht opgepakt. Veronica-aandeelhouder Norbert Jürgens wordt twee dagen later gearresteerd. Het is de zwartste bladzijde uit de zeezendertijd, en meteen het bewijs dat concurrentie op zee ruwer kon zijn dan een reclameblok.
30 september 1972
Veronica verhuist van 192 naar 538 meter (557 kHz). Dat getal duikt twintig jaar later weer op als naam van Radio 538.
2 april 1973
De Norderney slaat tijdens een storm van haar ankers en strandt bij Scheveningen. Duizenden luisteraars komen kijken, er staat een file van 20 kilometer en tram 12 kan uren niet rijden. Kort daarna zendt Veronica weer uit, nu vanaf de Mi Amigo van Radio Caroline. Op 18 april wordt het schip vlot getrokken, terwijl tienduizenden jongeren in Den Haag demonstreren voor hun zender.
31 augustus 1974
Om 18.00 uur de laatste uitzending vanaf zee, afgesloten met het Wilhelmus, omdat de antipiratenwet ingaat. Het voorlaatste nummer was de saxofoonsolo uit ‘What love’ van The Collectors, het laatste ‘Heather’ van The Carpenters. Daarna worden alle medewerkers ontslagen.

Achtergrondfoto: Het zendschip van Radio Veronica, 31 augustus 1974, Hans Peters / Anefo, CC0. Verkleind en getint.

Aan wal 1975-1995
28 december 1975
De Veronica Omroep Organisatie (VOO) opent als publieke omroep, met een uurtje op het klassieke Hilversum 4. Het openingsuur wordt gepresenteerd door André van Duin als “Simon Somber”. De piraten mogen dus de klassieke zender openen: ironie die zelfs Hilversum niet had kunnen verzinnen.
1976
Op 2 januari begint Veronica’s Actuele Pop Informatie Show met Lex Harding op Hilversum 3; op 21 april start Veronica Televisie. Via de Raad van State krijgt de omroep na twee afwijzingen alsnog de C-status.
12 oktober 1984
Curry en Van Inkel beginnen op Hilversum 3, op de vrijdagavond. Op het hoogtepunt luisteren meer dan 700.000 mensen. Dat zijn aantallen waar menig zender van nu van droomt.
6 december 1985
Hilversum 3 heet nu Radio 3 en Veronica, inmiddels A-omroep, krijgt de “volle vrijdag”.
1987
Veronica heeft 877.000 leden en is samen met de TROS de grootste omroep van het land. Eind oktober vertrekt Adam Curry naar de Verenigde Staten.
zomer 1992
Veronica is met 1.250.000 leden de grootste omroep van Nederland, het ledenblad heeft een oplage van meer dan een miljoen. Op 5 oktober komt de horizontale programmering op Radio 3 en verhuist Veronica naar de zaterdag. Op 11 december begint Radio 538.
1990-1993
Volgens Wikipedia komt in 1990 aan het licht dat Veronica 7 tot 10 miljoen gulden heeft gebruikt voor de illegale financiering van RTL 4. In 1993 verliest de omroep een beroep en dreigt een schorsing van zeven weken. De weg naar de uitgang wordt zichtbaar.

Achtergrondfoto: Overzicht Media Park, Hilversum (2011), Dick van Aggelen, CC0. Verkleind en getint.

Commercieel 1995-nu
31 augustus 1995
De laatste Veronica op Radio 3 is “Rinkeldekinkel”, gepresenteerd door Jeroen van Inkel. Op 1 september wordt Veronica commercieel, met Hitradio Veronica, Veronica Nieuwsradio en Kink FM, en trekt de organisatie in bij de joint venture Holland Media Groep.
15 augustus 1997
BNN neemt de plek van Veronica in het publieke bestel over. In 2001 stapt Veronica uit de Holland Media Groep.
1 september 2003
Radio Veronica is na jaren terug in de ether, met een 80’s- en 90’s-format op de zender van Sky Radio Group. Op 20 september volgt Veronica TV, een SBS-zender met de merknaam in licentie. De naam bleef, de omroep niet.
2017-2020
Giel Beelen presenteert drie jaar lang het ochtendprogramma, waarna hij op 1 oktober 2020 overstapt naar NPO Radio 2.
28 juni 2021
Rob Stenders verschijnt op Radio Veronica als zenderleider, met de Platenbonanza. In 2024 melden Wouter van der Goes en Frank van ’t Hof hun overstap van Radio 2 naar Veronica.
31 augustus 2024
Precies 50 jaar na het einde van de zeezender vindt aan boord van de Norderney, aan de NDSM-werf in Amsterdam, een reünie-uitzending plaats met oud-dj’s en fans.

Achtergrondfoto: Veronica Express (2023), Rob Dammers, CC BY 2.0. Verkleind en getint.

De dj’s van Veronica: Lagarde, Van Inkel en Curry

Alfred Lagarde: Big Al

Alfred Lagarde met koptelefoon in de studio — Alfred Lagarde. Foto: Peter Wijnants, CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons (verkleind).

Alfred Lagarde (Groningen, 2 april 1948 – Den Haag, 1 januari 1998), echte naam Alfred van der Garde, bijnaam Big Al, begon in mei 1972 als dj bij de zeezender Radio Noordzee, eerst met het ochtendprogramma Espresso en vanaf de herfst van 1972 met het populaire middagprogramma Driemaster. Nog voor het einde van die zender stapte hij over naar de VARA. Daar maakte hij vanaf 1974 Betonuur (tot 1981 of 1982, de bronnen verschillen), dat jarenlang begon met een humoristisch hoorspel waarin hij alle stemmen zelf deed.

In mei 1982 ging Lagarde naar Veronica, waar hij vooral bekend werd van Countdown Café, samen met Kees Baars en Annette van Trigt, en van Oh, wat een nacht. Zijn successen zaten niet alleen achter de microfoon. Als Johnny Camaro had hij in 1982 en 1988 hits met komische covers, hij was producer van albums voor onder meer Toto en Turbo, en zijn stem klonk in Sesamstraat, The Lion King en talloze reclamespots. Van 1989 tot eind 1997 was hij bovendien de stem van Veronica zelf. In 1998 kreeg hij postuum een Marconi Award voor beste programmamaker. Na het vertrek van Veronica uit het publieke bestel verhuisde Countdown Café volgens het VARAgids-portret naar Kink FM, een zender die volgens het portret niemand kon ontvangen.

Over zijn drankgebruik en drugsgebruik vertellen oud-collega’s in dat portret openhartig, onder wie Erik de Zwart en Kees Baars. Dat zijn herinneringen en meningen van derden, en ze spreken elkaar op punten tegen. Wikipedia noemt als doodsoorzaak een hersenbloeding op nieuwjaarsdag 1998, toen hij 49 jaar oud was. Een medisch verband tussen zijn levensstijl en zijn dood staat in geen van de bronnen vast. Op 1 januari 2023, precies 25 jaar na zijn overlijden, verscheen de podcastserie More Than A Feeling over zijn leven. Hier laten we de grappen even achterwege.

Jeroen van Inkel: van Donderwinkel tot Rinkeldekinkel

Radio-dj Jeroen van Inkel met koptelefoon om zijn nek — Jeroen van Inkel in 2013. Foto: Reinier RVDA (2013), CC BY-SA 1.0 via Wikimedia Commons (verkleind).

Jeroen van Inkel, geboren als Jeroen Hendrik Donderwinkel (Amsterdam, 7 juli 1961), begon bij de piratenzenders Radio Nova, Hofstad Radio en Radio Decibel. Een artiestennaam was geen overbodige luxe: Donderwinkel klinkt eerder als een onweersbui dan als een radioshow. Eind 1983 haalde Lex Harding hem naar Veronica, en op 12 oktober 1984 begon hij samen met Adam Curry aan het vrijdagavondprogramma Curry en Van Inkel, dat meer dan 700.000 luisteraars trok.

Daarna volgden Rinkeldekinkel (vanaf 6 december 1985), de ochtendshow Ook Goeiemorgen (1987-1992), die volgens Wikipedia uitgroeide tot de best beluisterde ochtendshow van Nederland, en op tv de Top 40 met uitdrukkingen als “Helaas pindakaas”, “Gaan met die banaan” en “Los ballos”. Na 1995 volgden Veronica, Radio 538, Qmusic, Radio 5 en sinds oktober 2020 NPO Radio 2, waar hij Rinkeldekinkel nieuw leven inblies. Hij werkt sinds 2020 ook mee aan de Top 2000, kreeg in 2010 de Marconi Oeuvre Award, schreef twee thrillers en maakt sinds 2026 Dreamscape, een programma met uitsluitend ambient. Van “Gaan met die banaan” naar ambient: de man heeft de hele toonladder gehad.

Adam Curry: van Veronica tot Podfather

Adam Curry in 1993. Foto: VOO (1993), CC BY-SA 3.0 nl via Wikimedia Commons (verkleind).

Adam Curry (Arlington, Virginia, 3 september 1964) groeide vanaf zijn achtste in Nederland op en begon bij Radio Tulipa, Radio Picasso en Radio Decibel. Op 13 mei 1984 begon hij bij Veronica als presentator van de tv-show Countdown, en op 12 oktober 1984 met Jeroen van Inkel aan Curry en Van Inkel. Zijn haardos had inmiddels een eigen postcode.

Eind oktober 1987 vertrok hij naar de Verenigde Staten, waar hij presentator bij MTV werd en een radioshow bij Z100 in New York kreeg. Hij registreerde in 1993 het domein mtv.com, wat MTV later minder grappig vond dan hij. Van 1992 tot 1995 presenteerde hij vanuit New York voor Veronica op Radio 3 het danceprogramma Rave Radio. In 1999 keerde hij terug naar Nederland, deed in 2002 en 2003 mee aan de realitysoap Adam’s Family en presenteerde tot 2004 een ochtendprogramma bij het commerciële Radio Veronica.

Daarna werd hij een van de bekendste Nederlanders van de internetradio: via blog en podcast (Daily Source Code, vanaf oktober 2007 No Agenda met John C. Dvorak) werd hij een voorloper van de podcast, en wordt hij wereldwijd de “Podfather” genoemd. In 2020 startte hij Podcastindex.org. Volgens het weekblad Story woont hij tegenwoordig in Texas, bij Fredericksburg, begint zijn dag met Bijbellezen, drinkt hij geen alcohol en gebruikt hij geen wiet meer. Op zijn 62e verjaardag, 3 september 2026, startte de serie Adam’s Family: 25 jaar later, met zijn dochter Christina in de hoofdrol. Hij werd deze zomer voor het eerst opa.

Veronica-dj’s die bij Radio 2 terechtkwamen

De route Veronica naar Radio 2 is een klassieker: wie lang genoeg tussen de reclameblokken heeft gezeten, vindt vaak toch weer een warm bad bij de publieke omroep. Een greep uit de dj’s van Veronica die bij NPO Radio 2 werkten of werken:

Jeroen van Inkel: Veronica-dj sinds 1983. Sinds oktober 2020 op NPO Radio 2 met Rinkeldekinkel, en sinds 2020 lid van het Top 2000-team.
Gijs Staverman: Van 1991 tot 2001 bij Veronica, daarna Yorin en Q-music. Sinds 2013 op Radio 2 (KRO), tegenwoordig met Gijs 2.4 en Club Staverman.
Rob Stenders: In 1987 de opvolger van Curry in Stenders en Van Inkel. Sinds september 2015 op Radio 2, met onder meer de Platenbonanza, maar in 2021 keerde hij terug naar Veronica als zenderleider. Een rondje, dus.
Giel Beelen: Na 3FM (1997-2017) drie jaar het ochtendprogramma op Radio Veronica, sinds 1 oktober 2020 het nachtprogramma op Radio 2 (04.00-06.00 uur).
Edwin Diergaarde: Veronica-dj in de publieke jaren en later bij de TROS, onder meer in TROS Gouden Uren op Radio 2.

Het verkeer is overigens tweerichtingsverkeer: in 2024 maakten Wouter van der Goes en Frank van ’t Hof juist de omgekeerde reis, van Radio 2 naar Radio Veronica, voor het middagprogramma van 16.00 tot 19.00 uur. De lijst hierboven is een greep en niet uitputtend.

De Norderney, het voormalige zendschip van Radio Veronica, in de haven van Antwerpen — De Norderney in 2011 in Antwerpen, lang na haar zeejaren. Foto: Maurice van Bruggen (2011), CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons (verkleind).

Veelgestelde vragen over Radio Veronica

Wanneer begon Radio Veronica?

Radio Veronica deed op 18 april 1960 een eerste testuitzending, die als verjaardag geldt. De reguliere uitzendingen vanaf het zendschip Borkum Riff begonnen op 17 mei 1960.

Waarom heet Radio Veronica Veronica?

De zender heette eerst VRON, Vrije Radio Omroep Nederland, maar dat werd verward met de zendamateurs van de VERON. De naam werd Veronica, mede naar het gedicht Het schaap Veronica van Annie M.G. Schmidt.

Vanaf welk schip zond Radio Veronica uit?

Eerst vanaf het voormalige lichtschip Borkum Riff (1960-1964), daarna vanaf de IJslandtrawler Norderney (november 1964 tot 31 augustus 1974).

Wanneer stopte Radio Veronica als zeezender?

Op 31 augustus 1974 om 18.00 uur, omdat de antipiratenwet in werking trad. De laatste uitzending werd afgesloten met het Wilhelmus.

Wat was de Veronica Omroep Organisatie?

De VOO was van 28 december 1975 tot 31 augustus 1995 een omroepvereniging in het publieke bestel. Eind jaren tachtig was het met bijna 900.000 leden een van de grootste omroepen, en in de zomer van 1992 de grootste, met 1.250.000 leden.

Wanneer werd Veronica commercieel?

Op 1 september 1995 verliet Veronica het publieke omroepbestel en begon het commerciële Hitradio Veronica, als onderdeel van de joint venture Holland Media Groep.

Wat was Curry en Van Inkel?

Een populair vrijdagavondprogramma van Veronica op Hilversum 3 en Radio 3, met Adam Curry en Jeroen van Inkel, vanaf 12 oktober 1984. Het trok meer dan 700.000 luisteraars en geldt als iconisch in de Nederlandse radiogeschiedenis.

Welke Veronica-dj’s werkten later bij Radio 2?

Onder anderen Jeroen van Inkel, Gijs Staverman, Rob Stenders, Giel Beelen en Edwin Diergaarde. Omgekeerd stapten Wouter van der Goes en Frank van ’t Hof in 2024 van Radio 2 naar Radio Veronica.

Wie was Alfred Lagarde?

Een Nederlandse radio-dj en producer (Groningen, 2 april 1948 – Den Haag, 1 januari 1998) die bekend werd met Betonuur bij de VARA en met Countdown Café bij Veronica, en daarnaast voice-over, platenproducer en als Johnny Camaro hitmaker was.

Waar ligt de Norderney, het zendschip van Radio Veronica?

Het voormalige zendschip is bewaard gebleven. In 2024 lag het aan de NDSM-werf in Amsterdam, waar de reünie-uitzending 50 jaar na het einde van de zeezender plaatsvond.

Bronnen

Jaartallen en feiten zijn gecontroleerd bij onderstaande bronnen. Waar bronnen elkaar tegenspreken is de voorzichtigste formulering gekozen. Wat over het drank- en drugsgebruik van Alfred Lagarde wordt gezegd, komt uit herinneringen van oud-collega’s en is geen vastgesteld feit. De korte uitleg in de Wikipedia-popups komt van Wikipedia en is beschikbaar onder de licentie CC BY-SA 4.0. Bij elke foto staat de maker en licentie vermeld; de foto’s zijn verkleind.